23 آذر 1393
كارگاه رمان مكمل جشنواره داستان انقلاب است و اگر شرایطی فراهم شود تا این كارگاه در شهرستانها گسترش یابد، سرمایه گذاری خوبی در تربیت داستان نویسان انقلاب ایجاد میشود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی انقلاب اسلامی، به نقل از سایت خبری حوزه هنری، محمدرضا سرشار، داستان نویس و پژوهشگر ادبی در باره نوشتن در موضوع انقلاب و مسائل پیرامون آن گفت: افرادی كه میخواهند در زمینه انقلاب بنویسند باید بر تمام ریشههای تاریخی، اجتماعی و اعتقادی آن واقف باشند تا اثری جذاب و مخاطب پسند روانه بازار شود.
این مدرس داستان نویسی یكی از دلایل كمبود آثار فاخر در حوزه انقلاب را ضعف اطلاعاتی نویسندگان دانست و خاطرنشان كرد: خواندن تمام رمانهایی كه در این زمینه به رشته تحریر درآمدهاند یكی از وجههایی است كه نویسنده با اشراف بر آن میتواند در نویسندگی برای این حوزه تبحر به دست آورد. تجزیه و تحلیل خیلی از مسائل مرتبط در این خصوص نیز در آمادگی نویسنده برای ورود به موضوع انقلاب میتواند كمك شایانی كند.
وی محوریت قرار گرفتن شخصیتهای فقیر و سطح پایین اجتماعی را در داستانهای انقلاب معضل بزرگی در مسیر ادبیات كشور به شمار آورد و عنوان كرد: قهرمان شدن افرادی كه از موقعیت اجتماعی و اقتصادی پایین برخوردار هستند و همچنین كسب عدالتی كه این افراد به دنبال آن هستند در شأن ادبیات انقلاب نیست و نویسندگان باید با خلق شخصیتهایی كه فرهیخته و دانشجو هستند داستان خود را شكل دهند.
سرشار انتشار تعداد زیاد رمان در حوزه انقلاب را نكوهش كرد و اظهار داشت: نوشتن رمانهایی كه از نظر كیفی در حد موضوع انقلاب نیستند باعث میشود تا مخاطبهایی كه وجود دارد كمتر شود. به همین خاطر، اگر در سال رمانهای محدودی منتشر شود ولی مخاطبان زیادی را به خود جذب كند، میتوان به آینده ادبیات انقلاب امیدوار بود.
وی ادامه داد: سفارش دادن مسئولان فرهنگی كشور به نویسندگانی كه خیلی به موضوع انقلاب اعتقاد ندارند، باعث كم كاریهایی در نشان دادن واقعیتهایی در این حوزه میشود كه این موضوع در ضعف آثار این حوزه تأثیرگذار است.
سرشار نحوه بیان نویسنده در پرداختن به این موضوع را مهم تلقی كرد و گفت: این موضوع باید همواره مورد توجه قرار گیرد كه بیان نو و امروزی در داستان انقلاب جایی ندارد و باید متناسب با زبان روایت قصه به آن پرداخته شود.
وی متذكر شد: داستان انقلاب به مانند شعر نیست كه بخواهیم از هر نوع زبانی در بیان آن استفاده كنیم. به همین خاطر، توجه به مكتب واقع گرایی در سیر داستان انقلاب باید مورد توجه نویسنده قرار گیرد.
محمدكاظم مزینانی، داستان نویس نیز با بیان این كه بیشتر شركت كنندگان جشنواره داستان انقلاب از نسل جوان هستند، عنوان كرد: در زمان مدیریت مرحوم امیرحسین فردی بر این جشنواره، این نكته كه نسل جوان باید به گونه دیگری فكر كنند و در نحوۀ برگزاری جشنواره باید تغییراتی صورت گیرد تأكید شد، ولی بعد از او شاهد بها دادن كمتری به این موضوع بودیم.
وی در این رابطه افزود: كارگاه رمان حوزه هنری نقشی بسیار چشمگیر در شكل گیری داستان نویسان جوان و معرفی آنها به این جشنواره داشت كه چند سالی است به علت تعطیلی آن در خروجی جشنواره نیز تأثیر گذاشته است.
وی متذكر شد: به زعم بنده، كارگاه رمان مكمل جشنواره داستان انقلاب بود و اگر شرایطی فراهم میشد تا این كارگاه را در سایر شهرستانها گسترش میدادیم، سرمایه گذاری خوبی را در تربیت داستان نویسان انقلاب شاهد بودیم.
نویسنده كتاب «شاه بی شین» سرمایه گذاری كردن درمورد موضوعات ارزشی و انقلابی را مفید ارزیابی كرد و اظهار داشت: نقشی كه حوزه هنری در این عرصه می تواند داشته باشد فقط در حد برگزاری جشنواره، كارگاهها و جلسات است كه از این حیث ارتباط محدودی با نویسندگان و مخاطبان برقرار میشود، ولی اگر بخواهیم این موضوع در ابعاد ملیتر و از جنبۀ گستردهتر به آن نگاه كنیم باید سازمانهایی كه با این موضوع ارتباط دارند حضور فعال تری داشته باشند.
مزینانی مطرح كردن گفتمان ارزشی را بدون توجه به رویكردی تازه مضر دانست و گفت: این كه برگزار كنندگان برنامههای ادبی با محوریت ارزشهای انقلاب بخواهند بدون شناخت جامعه پیرامون و توجه به مباحث نو اقدام به برنامه ریزی كنند محال است و همچنین فرهنگهای بیگانه كه با این گفتمان مشكل دارند بیكار ننشستهاند و فعالیتهای خود را با شیوههای متنوع دنبال میكنند. به همین خاطر حوزه هنری در نگاه عام و برگزار كنندگان جشنواره داستان انقلاب در نگاه خاص اگر بخواهند از ركود خارج شوند باید با متناسب با شرایط روز جامعه گام بردارند.
وی در خاتمه سخنانش بیان داشت: حوزه هنری در موضوعات انقلابی و ارزشی برای خود رسالتی قائل است و باید برای آن قدمهایی بردارد كه به نظر بنده برگزاری جشنوارههایی مانند داستان انقلاب در نزدیك شدن به این مسیر كمك میكند ولی در نحوۀ پرداختن و برگزاری آن باید تجدیدنظرهایی صورت گیرد تا شاهد جشنوارهای متفاوت باشیم.
سیده زهره میرعیسیخانی، از برگزیدگان ششمین جشنواره داستان انقلاب هم در مورد ایجاد تناسب میان تكنیك و محتوا در داستان انقلاب گفت: داستانی كه با محوریت و موضوعیت داستان انقلاب تولید میشود باید از منظر محتوا بسیار غنی باشد و با تكیه بر اطلاعات محكم و قوی نوشته شده باشد. یك داستان خوب زمانی تولید میشود كه بتواند توازن مناسب میان محتوای اثر و تكنیكهای داستانی برقرار كند و به این طریق اثری قابل خوانش و مورد قبول خواننده به دست مخاطب برسد.
این نویسنده جوان درباره حمایت از جوانان هنرمند گفت: در هر جشنوارهای استعدادهای جوانی كشف میشوند، نهادهای فرهنگی و هنری میتوانند با چاپ آثار این جوانان علاوه بر ایجاد انگیزه در آنها، بتوانند باعث جذبشان در یك جریان فكری خاص شوند.
وی درخصوص برگزاری كارگاههای تخصصی و تاثیرات آن بر جریان داستان گفت: بسیاری از افراد در ورك شاپها حضور پیدا میكنند و استفاده مناسبی نیز از آن میبرند اما رفته رفته ورك شاپها نمیتوانند اثرات خوبی بر نویسنده بگذارند. در این حالت باید هنرمند علاوه بر بهره گیری از كارگاهها به دنبال مطالعات تخصصی باشد. مكانها را ببیند و حتی فیلمها و اسناد مرتبط با آن را نیز مشاهده كند. همچنین فراموش نكنیم كه خواندن رمان و داستان به یك نویسنده كمك خواهد كرد تا بتواند نگارش و درك خود از جهان داستان را با كیفیتتر كند و بتواند داستان سطح بالاتری را به رشته تحریر درآورد.
سارا عرفانی، از نویسندگان جوان نیز در خصوص نگارش داستان انقلاب گفت: هر شخصی درمورد هر موضوعی كه قصد نوشتن داستان دارد باید نسبت به آن اشراف و شناخت مناسبی داشته باشد. این فرد باید بداند كه اگر هم در آن سالها و فضاها نبوده است، باید مطالعه وسیع و عمیقی درخصوص آن موضوع داشته باشد.
وی افزود: شاید عدم حضور در فضای انقلاب یا دفاع مقدس گاهی مانع نگارش داستان و قلم زدن در این حیطه این موضوعات شود. اما باید با درك درست ابعاد احساسی و تكنیكی به عمق قضیه برویم و داستانی را برای مخاطب خلق كنیم كه باورپذیر باشد و او را با كل جریان داستان همراه كند.
این نویسنده جوان در مورد فرم و تكنیك مناسب آثار نیز گفت: باید فرم و محتوای یك اثر داستانی در سطح مناسبی نسبت به هم قرار داشته باشند. محتوا باید چیزی باشد كه ذهن نویسنده به آن رسیده باشد و با قرار دادن آن در یك قالب و تكنیك مناسب یك اثر خوب به مخاطب عرضه كند.
وی ادامه داد: باید بین فرم و محتوا توسط نویسنده بالانس و توازنی حاصل شود. شاید یك تكنیك خوب، نتواند برای یك محتوای خاص مفید واقع شود و اثر با شكست مواجه شود. باید بدانیم كه فرم و محتوا در یك تناسب شكلی و وجودی نسبت به یكدیگر قرار دارند و این گونه میتوان بسیاری از آثار با تكنیك را مشاهده كرد كه هیچ سنخیتی با موضوع خود ندارند.
عرفانی درباره روشهای كاربردی در برگزاری هر چه بهتر جشنوارهها گفت: اگر پیش از جشنوارهها ورك شاپ و كارگاههای مناسب برگزار شود، میتواند در روند تولید آثار فاخر و خوب یاری برساند. البته باید این كارگاهها در فاصله مناسبی نسبت به جشنواره برگزار شود كه اثرات آن در جشنواره قابل مشاهده و پیگیری باشد.
وی در ادامه گفت: اگر كارگاه به طور مثال یك ماه پیش از جشنواره آغاز شود. داستان نویسان جوان میتوانند پیش از تولید و ارسال اثر علاوه بر بالا بردن سطح تكنیكی آثارشان، در تقویت فضای حسی خود بكوشند و به این طریق عدم حضور خود در فضاها و زمانهایی كه حضور نداشته اند و درخصوص آنها بحث شد را جبران كنند.
این نویسنده درخصوص كمك جشنواره داستان انقلاب به جریان ادبیات كشور گفت: در كنار برگزاری جشنواره، كارهای جانبی مانند چاپ آثار برگزیده انجام میشود كه قدمی مثبت است. زیرا اگر فقط به جشنواره و جوایز آن بسنده شود هیچ اتفاق خاصی درخصوص روند ادبیات اتفاق نمیافتد.
الهه امامی راسخ، یكی از برگزیدگان ششمین جشنواره داستان انقلاب هم درمورد لزوم برگزاری جشنواره داستان انقلاب گفت: با توجه به جو امروز جامعه و غبار فراموشی كه بر ذهن نسل های دوم و سوم نشسته است و نسبت به جریانات و اتفاقات انقلاب اسلامی آگاه نیستند، چنین جشنوارههایی كمك میكند تا این نسلها دوباره با این مقوله آشنا و از كیفیت آن باخبر شوند. این آگاهی برای من نیز اتفاق افتاده است؛ زیرا برای نوشتن داستان به مطالعه كتب مختلف دست زدم. امیدوارم نسلهای جدید با خواندن این داستانها تلنگری بخورند و مطلعتر شوند.
آرزو مهبودی از برگزیدگان ششمین جشنواره داستان انقلاب هم داستان نویسی با مضمون انقلاب را تجربهای نو برای خود به حساب آورد و گفت: یكی از ویژگیهای جشنواره داستان انقلاب مهیا شدن حضور افراد با شرایط سنی مختلف است كه در جشنوارههای دیگر این مهم كمتر محقق میشود.
وی به كمبود كارگاههای داستان نویسی در استانها اشاره كرد و گفت: اگر این جلسات قبل از برگزاری جشنوارههای موضوعی انجام شود در انسجام فكری و ارتباط بهتر هنرمندان با موضوع جشنواره كارساز خواهد بود.
هفتمین جشنواره داستان انقلاب در بهمن ماه سال جاری برگزیدگان خود را معرفی میكند.
تعداد بازدید: 1277