مقالات

انفجار در میدان امام خمینی

روز 9 مهر ۱۳۶۱ بر اثر انفجار مهیب بمب در میدان امام خمینی و در ابتدای خیابان ناصر خسرو تهران، 83 نفر از عابران، کسبه و رهگذران شهید و بیش از 800 نفر دیگر مجروح شدند. این حادثه به فاصله سه هفته پس از انفجار بمب نیرومند در یک ایستگاه اتوبوس در خیابان خیام اتفاق افتاد که ده‌ها نفر را شهید یا مجروح کرد.[1]

ریشه‌های وقوع جنگ تحمیلی و شکل گرفتن دفاع مقدس

دفاع مقدس

ریشه‌های وقوع جنگ تحمیلی و شکل گرفتن دفاع مقدس

سرنگونی هواپیمای حامل وزیر خارجه الجزایر در مرز ایران توسط جنگنده‌های عراق در 13 اردیبهشت 1361

در طول جنگ ایران و عراق دو نوع تروریسم در عملکرد رژیم بعثی عراق بارها به اجرا درآمد. نوع اول استفاده از سازمان منافقین در ترور اشخاص مهم و تأثیر‌گذار بود. نمونه دیگر ترور شخصیت‌های مهم یا ترساندن آن‌ها و دور کردن دولت‌های آنان در کمک به ایران و در حل و فصل جنگ تحمیلی بود.

ماموستا محمد شیخ‌الاسلام

ماموستا[1] «محمد شیخ‌الاسلام»، از رهبران مذهبی کردستان روز سوم فروردین‌ 1315 در یکی از روستاهای بانه از توابع استان کردستان چشم به جهان گشود و از کودکی تحت تعالیم پدرش قرار گرفت.

حملات عراق به اماکن تاریخی و میراث فرهنگی ایران در جنگ تحمیلی

بخش دوم خوزستان
حملات عراق به اماکن تاریخی و میراث فرهنگی ایران در جنگ تحمیلی

حملات عراق به اماکن تاریخی و میراث فرهنگی ایران در جنگ تحمیلی

منطقه خوزستان به لحاظ تاریخی، جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی و نظامی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

ماموستا «برهان عالی»

ماموستا «برهان عالی» از علمای کردستان، اول فروردین ۱۳۳۲ در روستای «کانی سانان» از توابع بخش مرکزی مریوان متولد شد. پدرش «ملا محمد امین» از روحانیون منطقه و مادرش «ملیحه قادرنژاد» از سادات روستای «چور» در جنوب شرقی مریوان بود. [1]

اسرای جنگ تحمیلی

جنگ تحمیلی رژیم بعثی عراق علیه ایران، افزون بر خسارات مالی و جانی، موجب اسیرشدن تعداد زیادی از نیروهای دو طرف شد. وضعیت این اسیران در دو کشور به ‌شدت با هم متفاوت بود:

حملات عراق به اماکن تاریخی و میراث فرهنگی ایران در جنگ تحمیلی

بخش اول: اصفهان
حملات عراق به اماکن تاریخی و میراث فرهنگی ایران در جنگ تحمیلی

حملات عراق به اماکن تاریخی و میراث فرهنگی ایران در جنگ تحمیلی

یکی از خسارات تجاوز رژیم بعثی عراق علیه ایران در جنگ هشت ساله تحمیلی، نابودی بخشی از میراث فرهنگی و تاریخی است. برخی از این خسارت‌ها قابل ترمیم، ولی بخشی از آن جبران‌ناپذیر می‌باشد. وارد کردن خسارت و یا نابود کردن آثار تاریخی یک کشور در واقع از بین بردن میراث بشری و جامعه انسانی است.

دولت محمدجواد باهنر

دکتر محمدجواد باهنر طی دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، تنها 2 سال و 6 ماه در قید حیات بود (22 بهمن 1357 تا 8 شهریور 1360) مهمترین مسئولیت‌های وی در این مدت، تصدی وزارت آموزش و پرورش در دولت محمدعلی رجایی[1]، تصدی نهضت سوادآموزی[2]، عضویت در ستاد انقلاب فرهنگی[3]، عضویت در شورای عالی تبلیغات[4]، همکاری و هماهنگی با محمدعلی رجایی در تأسیس ستادهای امور تربیتی در مدارس کشور،[5] نمایندگی مردم کرمان در مجلس خبرگان قانون اساسی[6]، نمایندگی مردم تهران در مجلس شورای اسلامی[7]، دبیرکلی حزب جمهوری اسلامی پس از شهادت آیت‌الله بهشتی[8] و نخست‌وزیری در دوران کوتاه ریاست‌جمهوری محمدعلی رجایی[9] بود.

معلمان در دفاع مقدس

عراق در حالی به کشور ما حمله کرد که هنوز دو سال از پیروزی انقلاب اسلامی نگذشته بود و بسیاری از سازمان‌ها و دستگاه‌های دولتی در حال دگرگونی و بازسازی درونی بودند و تلاش می‌کردند قوانین، آئین‌نامه‌ها، امور فنی، اجرایی و نیروهای انسانی خود را با اصول و موازین انقلاب اسلامی، به روز رسانی نمایند.

جمشید آموزگار و ارتباط با سازمان سیا(CIA)

جمشید آموزگار، از نخست‌وزیران دوره پهلوی دوم، حدود سال 1328ش به استخدام سازمان ملل متحد درآمد. سپس از جانب آن سازمان براى مطالعات سه ماهه به عنوان کارشناس امور لوله‌کشى آب به ایران اعزام شد. آموزگار در آمریکا، همسرى آلمانى‌تبار برگزید. سال 1330 همکارى خود را با سازمان تازه تأسیس اصل چهار ترومن[1] آغاز کرد.[2]

شکنجه سه پاسدار

روز 24 مرداد 1361 با پخش اعترافات یکی از اعضای سازمان مجاهدین خلق از سیمای جمهوری اسلامی ایران، جزئیات فجیع‌ترین جنایت افراد این سازمان در رابطه با ربودن سه پاسدار و شکنجه آنان و سپس زنده به گور کردن آنها، فاش شد.

غائله «ترکمن‌صحرا»

«ترکمن‌صحرا» منطقه وسیعی در استان گلستان در شمال ایران، میان اترک‌رود، گرگان و دریای خزر است. این منطقه به مرکزیت گنبدکاووس، اقوام گوناگونی از ترکمن، فارس، ترک، بلوچ، سیستانی و کرد را در خود جای داده ‌است.[1]

حج خونین

اعلام برائت از مشرکین، یک اصل اسلامی است. امام ‌خمینی این آموزه اسلامی را پس از انقلاب احیا کردند و در ذی‌الحجه ۱۴۰۱ق/ ۱۳۶۰ش با هماهنگی دولت سعودی نخستین مراسم «برائت از مشرکین» انجام شد.[1] از آن پس، حجاج ایرانی هر سال مراسم برائت از مشرکین را در قالب راهپیمایی در مکه برگزار و از آمریکا و اسرائیل به عنوان رهبران کفر و شرک اعلان برائت می‌کردند. پیام امام در برائت از مشرکان و حمایت از مظلومان جهان به ‌ویژه ملت فلسطین خوانده می‌شد.[2]

مجله مکتب اسلام

مجله مکتب اسلام با نام اصلی «درس‌هایی از مکتب اسلام» اولین مجله وابسته به حوزه علمیه قم بود. پیش از این مجله، نشریه‌های دیگری که مدیران و نویسندگان آن از عالمان دینی قم بودند چاپ و منتشر می‌شد، ولی هیچ کدام ارگان حوزه علمیه قم شمرده نمی‌شدند.[1]

پذیرش قطعنامه 598

شورای امنیت سازمان ملل در قبال جنگ ۸ ساله رژیم بعثی عراق علیه جمهوری اسلامی ایران، مواضع عادلانه‌ای نداشت.

حراج خاک ایران توسط پهلوی‌ها

سلسله پهلوی‌ طی نیم قرن حکومت بر ایران، بخش‌هایی از اراضی شمال و جنوب کشور را به بیگانگان واگذار کردند.

حمله آمریکا به هواپیمای مسافری ایران

در سال‌های پایانی «دفاع مقدس» که آمریکایی‌ها اطمینان حاصل کردند هیچ امکانی برای پیروزی عراق در جنگ وجود ندارد، همه کوشش خود را به کار بستند تا از پیروزی جمهوری اسلامی ایران جلوگیری به کنند. یکی از این تلاش‌ها حضور روزافزون نظامی آنان در آب‌های منطقه خلیج فارس با هدف تهدید و اعمال فشار بر ایران بود.

ترور آیت‌الله خامنه‌ای

روز 6 تیر 1360 آیت‌الله خامنه‌ای نماینده امام خمینی در شورای عالی دفاع و امام جمعه تهران بر اثر انفجار بمبی که در یک ضبط صوت در مسجد ابوذر تهران کار گذاشته شده بود مجروح شدند.[1]

فتح خرمشهر

خرمشهر از جمله شهرهای استان خوزستان است. این شهر از شمال به اهواز، از شرق به شادگان، از جنوب به آبادان و از غرب به کشور عراق محدود می‌شود. مرز غربی این شهر مجاور با شلمچه عراق و مرز جنوب غربی آن با اروندرود ساحل دارد.[1]

تجزیه‌طلبی در خوزستان

یکی از پیامدهای موقت پیروزی انقلاب اسلامی، شکل‌گیری پدیده «تجزیه‌طلبی» در چند نقطه بحرانی کشور با هدف جلوگیری از به ثمر نشستن انقلاب بود. «حزب دموکرات» در کردستان، «حزب خلق مسلمان» در آذربایجان، و «جنبش خلق عرب» در خوزستان دنبال‌کننده این هدف بودند. همه این احزاب و گروه‌ها در پیگیری اقدامات خود از حمایت دشمنان خارجی انقلاب اسلامی بهره می‌بردند.

رحلت امام خمینی

امام‌ خمینی، 10 سال پس از برقراری نظام جمهوری اسلامی ایران، در 13 خرداد 1368 رحلت کردند. وی از سال‌ها پیش از انقلاب، از بیماری قلبی رنج می‌بردند.

دولت محمدعلی رجایی

محمدعلی رجایی در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی صاحب مشاغل مختلفی بود. او در ۱۳۵۸ به عنوان سرپرست وزارت آموزش و پرورش در دولت موقت فعالیت داشت و در ادامه، کفیل و وزیر این وزارتخانه شد.

نگاهی به ترورهای دهه اول انقلاب

جمهوری اسلامی ایران یکی از بزرگترین قربانیان تروریسم در بین کشور‌های جهان است. پس از پیروزی انقلاب ۳۵ گروه تروریستی در کشور فعالیت داشتند که رفتارشان علیه مردم و مسئولان کشور منجر به شهادت بیش از ۱۷ هزار نفر شده است.[1]

انفجار بمب در خیابان ناصرخسرو

روز ۲۲ اردیبهشت ۱۳۶۴ بر اثر انفجار بمب در خیابان ناصرخسرو تهران، ۱۵ نفر شهید، 50 نفر مجروح، ۱۲ دستگاه خودرو از جمله یک اتوبوس منهدم، و چند باب مغازه از جمله یک کارگاه تولیدی پوشاک، یک داروخانه، سه باب مغازه الکتریکی، یک باب مغازه قماش‌فروش، یک دکه جگرکی، یک دوچرخه فروشی و یک باجه تلفن عمومی ویران‌شدند. همچنین به ۲۵ مغازه آسیب وارد آمد.[1]

زندان «دوله‌تو»

پنجشنبه 17 اردیبهشت 1360، تعداد 120 نفر از مدافعان انقلاب اسلامی که در زندان «دوله‌تو» در منطقه سردشت تحت اسارت افراد حزب دمکرات بودند، در نقشه‌ای از پیش برنامه‌ریزی شده، توسط جنگنده‌ها و بالگردهای نظامی رژیم بعث عراق بمباران شدند و به شهادت رسیدند.

عزل آیت‌الله منتظری

با وجود آنکه در قانون اساسی منصب «قائم‌مقام رهبری» پیش‌بینی نشده؛ اما اولین دوره مجلس خبرگان رهبری، با توجه به وضعیت جسمی امام ‌خمینی، و شرایط حساس کشور در زمان جنگ تحمیلی، لازم دانست جانشینی برای ایشان مشخص شود تا نظام اسلامی دچار فقدان رهبری نباشد.[1]

سپاه پاسداران

در روزهای نخست پس از پیروزی انقلاب برخی از گروه‌های متعهد تشکل‌هایی برای دفاع از انقلاب و مراقبت از آن، در مساجد تشکیل دادند اما این تلاش‌ها برای حفظ انقلاب کافی نبود و انقلاب در آن شرایط بحرانی به بازوی نظامی قدرتمندی نیاز داشت تا بتواند در برابر جریان‌های مخالفی که در گوشه و کنار کشور چالش‌هایی پدید آورده بودند بایستد.

مشاوران رئیس‌جمهور کارتر و سقوط شاه

توضیح گروه ترجمه و پژوهش منابع خارجی دفتر ادبیات انقلاب اسلامی: دربارة سیاست دولت کارتر در برابر انقلاب اسلامی ایران تاکنون نظرهای متفاوتی بیان شده است.

مشاوران رئیس‌جمهور کارتر و سقوط شاه

توضیح گروه ترجمه و پژوهش منابع خارجی دفتر ادبیات انقلاب اسلامی: دربارة سیاست دولت کارتر در برابر انقلاب اسلامی ایران تاکنون نظرهای متفاوتی بیان شده است.

2

...