امروز در آیینه تاریخ

انتشار دلایل دخالت حکومت پهلوی در فاجعه سینما رکس

انتشار دلایل دخالت حکومت پهلوی در فاجعه سینما رکس

مردم آبادان دو روز پس از فاجعه سینما رکس، روز 30 مرداد 1357 را نیز در سوگ از دست رفتگان، در سکوت گذراندند و آرام آرام گریستند. گورستان آبادان در این روز شاهد هزاران نفر از مردم داغداری بود که سر بر خاک داشتند و جامه بر تن می‌دریدند. در دومین روز پس از فاجعه، آبادان تعطیل و سیاهپوش بود

تظاهرات و راهپیمایی مردم خوزستان

تظاهرات و راهپیمایی مردم خوزستان

روز 29 مرداد 1357 اخبار مربوط به آتش‌سوزی بزرگ در سینما رکس آبادان و سوختن 377 نفر از تماشاگران، مهم‌ترین خبر محافل و مطبوعات داخلی و رسانه‌های خارجی بود. در این روز در استان خوزستان عزای عمومی اعلام شده بود و مردم داغدار با انجام تظاهرات و راهپیمایی‌های اعتراض‌آمیز خود، حکومت پهلوی را برنامه‌ریز و عامل این فاجعه بزرگ معرفی کردند

فاجعه آتش‌سوزی در سینما رکس آبادان

فاجعه آتش‌سوزی در سینما رکس آبادان

روز 28 مرداد 1357 سینما رکس آبادان، در حالی که مردم سرگرم تماشای فیلم بودند در آتش سوخت و به تلی از خاکستر تبدیل شد. این فاجعه که در فردای روز آتش‌سوزی سینما آریای مشهد به وقوع پیوست، باعث مرگ 377 نفر شد. افکار عمومی این حادثه را جنایت حکومت پهلوی برای ترساندن مردم انقلابی خواندند

حرکت مردم با جنایات حکومت پهلوی متوقف نخواهد شد

حرکت مردم با جنایات حکومت پهلوی متوقف نخواهد شد

روز 27 مرداد 1357 آیت‌الله سیدروح‌الله خاتمی در ارتباط با حوادث روز 26 مرداد در یزد و اردکان و مجروح شدن تعداد کثیری از مردم این دو شهر در اثر تیراندازی مأموران حکومت پهلوی، اعلامیه‌ای منتشر کرد. در بخشی از اعلامیه ایشان آمده بود: «مردم که در مجلس یادبود شهدای اصفهان و شیراز گردهم آمده بودند به ابراز احساسات پرداختند

اعتصاب کامل در تهران، یزد و اردکان

اعتصاب کامل در تهران، یزد و اردکان

روز پنجشنبه 26 مرداد 1357 به دعوت آیت‌الله محمد صدوقی، از روحانیون برجسته یزد، مراسم باشکوهی به یادبود شهدای شیراز و اصفهان در مسجد حظیره یزد تشکیل گردید. شرکت‌کنندگان در پایان این مراسم اقدام به تظاهرات در خیابان‌های یزد کردند. به همین خاطر در این روز شهرهای یزد و اردکان در اعتصاب کامل و تعطیل عمومی به‌سر بردند

حمله مأموران حکومت پهلوی به بازاریان

حمله مأموران حکومت پهلوی به بازاریان

روز 25 مرداد 1357 بازار تهران در اعتراض به کشتار مردم شیراز و اصفهان توسط عوامل حکومت پهلوی در اعتصاب کامل بود و نیروهای نظامی درخیابان‌های اطراف بازار تهران و در داخل بازارچه‌ها مستقر بودند. منابع خبری از بروز درگیری‌هایی در داخل بازار و حمله نیروهای امنیتی به بازاریان خبر دادند.

اعتراف به ناتوانی ارتش پهلوی در برابر انقلابیون

اعتراف به ناتوانی ارتش پهلوی در برابر انقلابیون

روز 24 مرداد 1357 فرماندهان نظامی و امنیتی عالی‌رتبه حکومت‌ پهلوی برای بررسی احتمال برقراری حکومت نظامی در شهرهای مختلف، در دفتر ارتشبد غلامرضا ازهاری، رئیس ستاد ارتش تشکیل جلسه دادند. در این جلسه ازهاری گفت: «ما گرفتار یک جنگ روانی واقعی هستیم و در جریان فعالیت جبهه مقابل خود نیستیم

انتشار اعلامیه آیات عظام قم درباره جنایات حکومت پهلوی

انتشار اعلامیه آیات عظام قم درباره جنایات حکومت پهلوی

روز 23 مرداد 1357 از سوی آیات عظام مقیم قم اعلامیه مشترکی در مورد حوادث شیراز و اصفهان منتشر شد. در این پیام ضمن محکومیت جنایات حکومت پهلوی آمده است: «روحانیت شیعه بر اساس وظایفی که دارد با پشتیبانی مردم مسلمان حق‌طلب تا کسب آزادی‌های مشروع و قانونی از فردی و اجتماعی و تا لغو لوایح ضداسلامی و ایجاد یک نظام عادلانه در ایران، به مبارزات صحیح و منطقی خود ادامه خواهد داد.»

تأکید بر افشای جنایات حکومت پهلوی

تأکید بر افشای جنایات حکومت پهلوی

روز 22 مرداد 1357 امام خمینی(ره) به مناسبت وقوع جنایات حکومت پهلوی در اصفهان و شیراز پیامی صادر کردند. امام در این پیام فرمودند: «باید تمام جناح‌های اسلامی از علمای اعلام و خطبای محترم و طلاب و دانشجویان و جوانان، فرزندان عزیز و بازرگانان محترم و کارگران و دهقانان شریف و بیدار و تمام جبهه‌ها و احزاب سیاسی یک‌دل و یک‌جهت در آگاهی دادن به درجه‌داران ارتش و ژاندارمری و شهربانی کوشش کنند...

گسترش حکومت نظامی به سه شهر دیگر استان اصفهان

گسترش حکومت نظامی به سه شهر دیگر استان اصفهان

روز 21 مرداد 1357 و متعاقب برقراری حکومت نظامی در اصفهان، شهرهای دیگر استان، نجف‌آباد، همایون‌شهر (اکنون: خمینی‌شهر) و شهرضا نیز دستخوش حوادث خونینی شدند و حکومت پهلوی در آنها نیز حکومت نظامی برقرار کرد. در دومین روز برقراری حکومت نظامی در اصفهان هم 7 اعلامیه از سوی فرماندار نظامی این شهر منتشر شد

اعلام حکومت نظامی در اصفهان

اعلام حکومت نظامی در اصفهان

روز 20 مرداد 1357 اولین حکومت نظامی در دوران مبارزات انقلاب اسلامی، در اصفهان برقرار شد و سرلشکر رضا ناجی، فرماندار نظامی این شهر شد. این رویداد در پی تشدید ناآرامی‌های اصفهان به وقوع پیوست. در درگیری‌های این روز اصفهان نیز عده‌ای از مردم شهید و بیش از 60 نفر مجروح شدند. ساختمان حزب رستاخیز، مشروب‌فروشی‌ها و دفتر شرکت هلی‌کوپترسازی «بل» متعلق به آمریکا هم مورد حمله مردم قرار گرفت

جنایت مأموران حکومت پهلوی در چندین شهر ایران

جنایت مأموران حکومت پهلوی در چندین شهر ایران

روز 19 مرداد 1357 تظاهرات مردمی علیه حکومت پهلوی در شهرهای اصفهان، شیراز، مهاباد، ارسنجان، کرمان و سیرجان ادامه داشت و در شیراز و اصفهان از شدت بیشتری برخوردار بود. در اصفهان پنج نفر از تظاهرکنندگان توسط مأموران حکومت پهلوی به شهادت رسیدند. حوادث شیراز سه شهید و 200 مجروح برجای گذاشت

حمله مردم به ساختمان‌های حزب رستاخیز

حمله مردم به ساختمان‌های حزب رستاخیز

روز 18 مرداد 1357 مشروب‌فروشی‌ها و ساختمان‌های حزب رستاخیز در چند شهر مورد حمله مردم قرار گرفتند و به آتش کشیده شدند. در خرم‌آباد مردم به ساختمان استانداری لرستان، بانک‌های وابسته به حکومت پهلوی و ساختمان حزب رستاخیز حمله کردند و در تهران نیز باشگاه آمریکایی‌ها مورد حمله مردم خشمگین قرار گرفت

تظاهرات مردم در شیراز و اصفهان

تظاهرات مردم در شیراز و اصفهان

با شروع ماه رمضان، تظاهرات و اعتراضات مردم به حکومت پهلوی شکل گسترده‌تری یافته و علی‌رغم مقابله عوامل حکومتی و تیراندازی آنان به سوی مردم، تظاهرات در شهرهای مختلف کشور با وسعتی بیش از گذشته ادامه داشت، اما در شیراز و اصفهان تظاهرات و راهپیمایی‌های اعتراض‌آمیز مردم با گستردگی بیشتری نسبت به سایر شهرها جریان یافت

برکناری هویدا و انتصاب آموزگار به نخست‌وزیری

برکناری هویدا و انتصاب آموزگار به نخست‌وزیری

روز 16 مرداد 1356 جمشید آموزگار متعاقب برکناری امیرعباس هویدا، از سوی محمدرضا پهلوی به سمت نخست‌وزیری برگزیده شد. هویدا که از بهمن 1343 درپی ترور حسنعلی منصور به نخست‌وزیری منصوب شده بود تا مرداد 1356 این مسئولیت را به مدت 12 سال و شش ماه برعهده داشت. وی پس از عزل از این سمت به وزارت دربار منصوب شد و آموزگار که وزیر مشاور و دبیر کل حزب رستاخیز بود،

فراخوان امام خمینی(ره)

فراخوان امام خمینی(ره)

روز پانزدهم مرداد 1357 و در اولین روز از ماه رمضان، امام خمینی(ره) در پیامی گویندگان و علما را به انجام وظایفشان فراخواندند. امام در این پیام که به دنبال حمله به مردم اصفهان توسط عوامل حکومت پهلوی صادر شد، فرمودند: «گویندگان محترم و متعهد هرچه بیشتر به روشنگری قیام، و علمای اعلام با اعلامیه‌ها و بیانات خود، مردم مهیا را که راه خود را خوب یافته‌اند

تظاهرات اعتراض‌آمیز مردم اصفهان و تبریز

تظاهرات اعتراض‌آمیز مردم اصفهان و تبریز

روز چهاردهم مرداد 1357 چندین هزار نفر از مردم اصفهان با اجتماع در مقابل خانه آیت‌الله خادمی خواستار آزادی آیت‌الله سیدجلال‌الدین طاهری حسین‌آبادی شدند. آیت‌الله طاهری روز نهم مرداد به هنگام بازگشت از تبعید توسط مأموران ساواک دستگیر شد. مردم اصفهان سپس اقدام به تظاهرات وسیعی علیه حکومت پهلوی در خیابان‌های اصفهان کردند

واکنش محمدرضا پهلوی برای فرونشاندن موج انقلاب

واکنش محمدرضا پهلوی برای فرونشاندن موج انقلاب

روز 13 مرداد 1357 محمدرضا پهلوی در گامی صوری و مصلحتی برای فرونشاندن امواج انقلاب اسلامی اعلام کرد: «میل دارد مجلسی که تاکنون نقش نوعی پارلمان عاری از اقلیت را ایفا کرده و کاری جز تصویب بی‌چون و چرای لوایح دولت را نداشته است، و همین‌طور حزب رستاخیز، طیف‌های وسیع‌تری از اقشار مختلف جامعه را نیز در بر بگیرند

تظاهرات گسترده علیه حکومت پهلوی در چند شهر

تظاهرات گسترده علیه حکومت پهلوی در چند شهر

روز 12 مرداد 1357 تظاهرات گسترده‌ای علیه حکومت پهلوی در چند شهر برگزار شد. در شیراز به دنبال اجتماع مردم در مسجد جامع عتیق، هزاران تن در خیابان‌ها به راه افتادند. در جریان این تظاهرات ده‌ها تن مجروح و عده‌ای دستگیر شدند.

حمله مأموران حکومت پهلوی به مردم در 13 شهر

حمله مأموران حکومت پهلوی به مردم در 13 شهر

روز یازدهم مرداد 1357 درگیری مأموران حکومت پهلوی با مردم در 13 شهر کشور جریان داشت. در جهرم یکی از تظاهرکنندگان به طرز فجیعی توسط مأموران ساواک به شهادت رسید. در تهران سینماها تعطیل شدند. در اصفهان رستوران هتل پل این شهر طعمه حریق شد و ظرف 45 دقیقه به تلی از خاکستر تبدیل شد. در شیراز نیز طبقه زیرین هتل کوروش در آتش سوخت و انبار هتل که مملو از مشروبات الکلی بود،

گسترش تظاهرات علیه حکومت پهلوی در اصفهان

گسترش تظاهرات علیه حکومت پهلوی در اصفهان

اقدام روز نهم مرداد حکومت پهلوی در دستگیری آیت‌الله سیدجلال‌الدین طاهری که به تازگی از تبعید بازگشته بود، دهم مرداد 1357 نیز با واکنش گسترده‌ای در اصفهان همراه بود. شهر در حالت تعطیل عمومی بود، بازارها و مغازه‌ها بسته بودند، سینماها و بانک‌های متعلق به سرمایه‌داران حکومت پهلوی و همچنین مشروب‌فروشی‌ها و حتی ساختمان کنسولگری آمریکا در اصفهان با بمب‌های دست‌ساز مورد حمله قرار گرفتند

تحصن مردم و روحانیون در اصفهان

تحصن مردم و روحانیون در اصفهان

روز نهم مرداد 1357 در پی دستگیری آیت‌الله سیدجلال‌الدین طاهری حسین‌آبادی در اصفهان، این شهر متشنج شد و بازاریان و کسبه، مغازه‌های خود را تعطیل کردند. در اعتراض به این بازداشت هزاران نفر از اقشار مختلف مردم اقدام به تظاهرات و راهپیمایی کردند. در نتیجه مقابله مأموران حکومت پهلوی با تظاهرکنندگان یک نفر شهید و عده‌ای مجروح شدند.

فرصت‌طلبی علی امینی در بحبوحه انقلاب

فرصت‌طلبی علی امینی در بحبوحه انقلاب

روز هشتم مرداد 1357 علی امینی، نخست وزیر اسبق ایران مدعی شد که قصد دارد میان حکومت پهلوی و مردم ناراضی نقش یک «آشتی دهنده» را ایفا کند. وی که به اعتراف منابع خبری داخلی در آن ایام، برای مطرح ساختن خود در عرصه سیاسی کشور تلاش می‌کرد تأکید کرد با شاه هیچ مخالفتی ندارد و وجود حکومت سلطنتی و به‌ ویژه شخص محمدرضا پهلوی را برای بقا و دوام ایران ضروری می‌داند.

تظاهرات گسترده در قم و تهران

تظاهرات گسترده در قم و تهران

روز هفتم مرداد 1357 مجلس یادبودی از سوی سه تن از مراجع عظام مقیم قم به مناسبت درگذشت آیت‌الله آخوندملاعلی معصومی همدانی، آیت‌الله طاهری و شیخ احمد کافی با حضور گسترده اقشار مختلف مردم در مسجد اعظم قم برگزار شد. در پایان این مراسم، حاضران تظاهرات کردند.

تظاهرات ایرانیان مقیم بمبئی

تظاهرات ایرانیان مقیم بمبئی

روز ششم مرداد 1357 صدها نفر از ایرانیان مقیم هند در حالی که چهره‌های خود را پوشانده بودند در خیابان‌های بمبئی هند علیه حکومت پهلوی و جنایاتش در ایران تظاهرات کردند. در جریان این تظاهرات تصاویر متعددی از شکنجه زندانیان سیاسی در زندانهای حکومت پهلوی و عکس‌هایی از شهدا و مأموران حکومت در خیابان‌های تهران به وسیله دانشجویان تظاهرکننده حمل می‌شد.

لزوم تاریخ‌نگاری دقیق درباره انقلاب اسلامی ایران

لزوم تاریخ‌نگاری دقیق درباره انقلاب اسلامی ایران

روز 5 مرداد 1357 امام خمینی(ره) طی پیامی به ملت ایران خواستار تاریخ‌نگاری دقیق درباره انقلاب اسلامی ایران شدند. امام در این پیام تأکید کردند: «لازم است برای بیداری نسل‌های آینده و جلوگیری از غلط‌نویسی مغرضان، نویسندگان متعهد با دقت تمام به بررسی دقیق تاریخ این نهضت اسلامی بپردازند

تظاهرات و راهپیمایی در تهران و همدان

تظاهرات و راهپیمایی در تهران و همدان

روز چهارم مرداد 1357 در پایان مراسمی که به مناسبت ختم آیت‌الله ملاعلی معصومی همدانی و حجت‌الاسلام شیخ احمد کافی در چند مسجد تهران برگزار شده بود، تظاهرات و راهپیمایی‌های متعددی به راه افتاد. در حمله مأموران به تظاهرکنندگان تهرانی عده‌ای شهید و بیش از صد نفر دستگیر شدند.

تعطیل عمومی در مشهد

تعطیل عمومی در مشهد

روز سه‌شنبه سوم مرداد 1357 بازار شهر مشهد به نشانه اعتراض به جنایات چند روز اخیر مأموران حکومت پهلوی تعطیل بود. شهر مشهد از روز شنبه 31 تیر شاهد تیراندازی‌های مکرر مأموران به روی تظاهرکنندگان بوده است. در این حوادث تعداد زیادی از مردم به شهادت رسیدند. جامعه روحانیت این شهر در بیانیه‌ای از مسوولان خواستند مأمورانی را که به سوی تظاهرکنندگان آتش گشوده بودند مجازات کنند.

محمدرضا پهلوی در مواجهه با مبارزه مردمی

محمدرضا پهلوی در مواجهه با مبارزه مردمی

مجله آمریکایی «نیوزویک» در شماره جدید آن که دوم مرداد 1357 در ایران منتشر شد، طی گزارشی مستند و مصور از روند انقلاب اسلامی ایران نوشته بود: «5 ماه اعتراض خشونت‌بار ضددولتی که بیش از 50 شهر ایران را دربر گرفته و دست کم 40 کشته بر جای گذاشته، شاه را با هول‌انگیزترین مبارزه طی 15 سال گذشته روبه‌رو کرده است.»

اول مرداد

تظاهرات خشونت‌بار در مشهد

تظاهرات خشونت‌بار در مشهد

به دنبال انتشار شایعه دخالت حکومت پهلوی در حادثه تصادف منجر به فوت حجت‌الاسلام شیخ احمد کافی، روز اول مرداد 1357 تظاهرات گسترده‌ای در مشهد برگزار شد که به درگیری مأموران حکومت با مردم انجامید. حجت‌الاسلام کافی روز 30 تیر در جاده قوچان مشهد در یک سانحه رانندگی جان خود را از دست داد.

...

124

...