امروز در آیینه تاریخ

درگیری مسلحانه گاردی‌ها با همافران

درگیری مسلحانه گاردی‌ها با همافران

بیست‌ویکم بهمن 1357 پادگان نیروی هوایی در تهران شاهد حمله افراد گارد شاه به همافران بود. همافران در حال مشاهده برنامه تلویزیونی ورود امام خمینی(ره) به کشور بودند. آنان به محض دیدن امام صلوات فرستادند و گارد، حمله خود را آغاز کرد. بلافاصله امام در پیامی اعلام کردند:

اعلام برنامه‌های دولت موقت

اعلام برنامه‌های دولت موقت

بیستم بهمن 1357 مهدی بازرگان، نخست‌وزیر موقت، در مراسمی که در دانشگاه تهران برگزار شد، برنامه‌های دولت خود را در شش ماده اعلام کرد. این شش ماده عبارت بودند از: احراز و انتقال قدرت، ارائه و اثبات قانونیت (رفراندوم)، احیا و اداره و اصلاح مملکت، انتخابات مجلس مؤسسان و ارجاع به آرای عمومی برای تدوین و تصویب قانون اساسی جدید،

دیدار همافران با امام خمینی(ره)

دیدار همافران با امام خمینی(ره)

نوزدهم بهمن 1357 در اجرای خواسته امام خمینی(ره) مبنی بر اعلام دیدگاه مردم درباره دولت موقت، میلیون‌ها نفر برای حمایت از حکم امام در تعیین دولت موقت، به خیابان‌ها آمدند. در تهران بیش از دو میلیون نفر در این راهپیمایی شرکت کردند.

امام خمینی(ره): دست‌های اختلاف‌افکن را قطع کنیم

امام خمینی(ره): دست‌های اختلاف‌افکن را قطع کنیم

هجدهم بهمن 1357 امام خمینی(ره) در دیدار جمعی از اهالی کردستان با ایشان، با تاکید بر ضرورت حفظ وحدت اسلامی میان تمامی اقشار جامعه و لزوم پرهیز از اختلاف‌ها تاکید کردند: «بر همه ما لازم است که دست به دست هم بدهیم و از آن اشتباهاتی که در سابق بوده، دست برداریم

واکنش بختیار به انتصاب نخست‌وزیر دولت موقت

واکنش بختیار به انتصاب نخست‌وزیر دولت موقت

هفدهم بهمن 1357 شاپور بختیار، نخست‌وزیر حکومت پهلوی در واکنش به انتصاب مهدی بازرگان به عنوان نخست‌وزیر دولت موقت تصریح کرد: «یک مملکت، یک حکومت دارد و یک قانون اساسی ولاغیر.» وی که در میان تدابیر شدید امنیتی در جلسه مجلس شورای ملی سخن می‌گفت،

معرفی نخست‌وزیر دولت موقت

معرفی نخست‌وزیر دولت موقت

شانزدهم بهمن 1357 در مراسمی که در مدرسه علوی تهران برگزار شد، امام خمینی(ره) در حضور 400 خبرنگار خارجی و داخلی مهندس مهدی بازرگان را به عنوان نخست‌وزیر معرفی کردند. حکم انتصاب بازرگان به نخست‌وزیری 15 بهمن از سوی امام صادر شده بود.

تشکیل دولت موقت با حکم امام خمینی(ره)

تشکیل دولت موقت با حکم امام خمینی(ره)

پانزدهم بهمن 1357 با حکم امام خمینی(ره) مهندس مهدی بازرگان به عنوان نخست‌وزیر دولت موقت تعیین شد. در حکم امام خطاب به بازرگان آمده بود: «جنابعالی را بدون در نظر گرفتن روابط حزبی و بستگی به گروهی خاص، مامور تشکیل دولت موقت می‌نمایم.» همچنین کارکنان نخست‌وزیری حمایت خود را از انقلاب اسلامی اعلام کردند. ارتشبد فریدون جم نیز که از پذیرش پیشنهاد شاپور بختیار، نخست‌وزیر حکومت پهلوی برای احراز سمت وزارت جنگ خودداری کرده بود، گفت: «بدون تفاهم با رهبران مذهبی، امکان ندارد بتوان بر بحران جاری غلبه کرد.» ویلیام سولیوان، سفیر آمریکا در ایران نیز همکاران خود را ترغیب کرد که با مخالفان بختیار به گفت‌وگو بنشینند.

استعفای شهردار تهران در حضور امام خمینی(ره)

استعفای شهردار تهران در حضور امام خمینی(ره)

چهاردهم بهمن 1357 جواد شهرستانی، شهردار تهران در ملاقات با امام خمینی(ره) از شغل خود استعفا داد. در متن استعفانامه آمده بود: «با توجه به نظرات رهبر که دولت فعلی را غیرقانونی دانسته‌اند به این جهت از این تاریخ (14 بهمن ماه 1357) از سمت شهرداری تهران کناره‌گیری می‌کنم.»

اشتیاق مردم برای ملاقات با امام خمینی(ره)

اشتیاق مردم برای ملاقات با امام خمینی(ره)

سیزدهم بهمن 1357 هزاران نفر از مردم سراسر کشور برای دیدار با امام خمینی(ره) در مدرسه علوی در تهران و در طول خیابان مجاور آن (خیابان ایران) صف کشیدند. امام در جمع پرسنل نیروی هوایی که به دیدار ایشان آمده بودند فرمودند: «ارتشیانی که توبه کنند و برگردند، توبه همه آنها را با دل و جان قبول می‌کنیم.»

ورود پیروزمندانه امام خمینی(ره) به تهران

ورود پیروزمندانه امام خمینی(ره) به تهران

دوازدهم بهمن 1357 امام خمینی(ره) پس از 14 سال دوری از وطن در میان استقبال میلیونی مردم به ایران بازگشتند. روزنامه‌ها طول جمعیت استقبال کننده را 32 کیلومتر اعلام کردند. امام ابتدا به سوی قطعه شهدا در بهشت زهرا رفتند و در آنجا نطق تاریخی و مهم خود را درباره شاه، دولت، مجلسین، ارتش و برنامه‌های آینده اعلام کردند. ایشان فرمودند: «خود آن آدم [شاه]، دولت آن آدم، مجلس آن آدم، تمام اینها غیرقانونی است و اگر ادامه بدهند، مجرمند و باید...

ورودمیلیونی استقبال‌کنندگان امام خمینی(ره) به تهران

ورودمیلیونی استقبال‌کنندگان امام خمینی(ره) به تهران

یازدهم بهمن 1357 امام خمینی(ره) در آستانه حرکت به تهران، در پیامی از میهمان نوازی‌های دولت و ملت فرانسه و به ویژه از اهالی نوفل لوشاتو تشکر کردند. میلیون‌ها نفر از مردم شهرهای ایران همچنان در حال ورود به تهران بودند و همزمان، کمیته برگزاری مراسم استقبال از امام با انتشار اطلاعیه‌ای مقررات و ضوابط استقبال را تشریح کرد.

10 بهمن - پیوستن هزاران روحانی به متحصنان دانشگاه

دهم بهمن 1357 شاپور بختیار، نخست‌وزیر، تحت فشار افکار عمومی مردم، سرانجام دستور بازشدن فرودگاه مهرآباد را صادر کرد. تحصن روحانیونی که به دولت بختیار معترض بودند، در دانشگاه تهران گسترش یافت و هزاران روحانی به متحصنان پیوستند. تظاهرات در اکثر شهرهای کشور علیه دولت بختیار و نیز ورود مردم شهرهای ایران به تهران برای استقبال از امام خمینی(ره) همچنان ادامه یافت، به صورتی که مطبوعات نوشتند، دو میلیون نفر از شهر‌های ایران، برای...

9 بهمن

امام خمینی(ره): اطاعت طاغوت حرام و مخالف رضای خداست
9 بهمن

نهم بهمن 1357 امام خمینی(ره) در پیامی خطاب به ملت ایران فرمودند: «خائن اصلی را با خفت بیرون کردید، همت کنید این تتمه را که حُشاشه‌ای بیش نیستند از صحنه خارج کنید. اکنون بر جمیع جناح‌های ملی و دولتی است که چون گذشته دولت غیرقانونی را محکوم کنند و اطاعت از آن نکنند که اطاعت طاغوت حرام و مخالف رضای خداست.

تحصن روحانیون برجسته کشور در مسجد دانشگاه تهران

تحصن روحانیون برجسته کشور در مسجد دانشگاه تهران

هشتم بهمن 1357 صدها نفر از روحانیون برجسته کشور در اعتراض به اقدام شاپور بختیار، نخست‌وزیر در بستن فرودگاه مهرآباد، در مسجد دانشگاه تهران تحصن کردند. گزارش‌ فرمانداری نظامی تهران از حضور 400 روحانی در این مسجد حکایت داشت.

7 بهمن - امام خمینی(ره): بختیار تا استعفا ندهد، او را نمی‌پذیرم

هفتم بهمن 1357 میلیون‌ها نفر در سراسر کشور خواستار بازشدن فرودگاه مهرآباد برای بازگشت امام خمینی(ره) شدند و کارشکنی‌های شاپور بختیار، نخست‌وزیر را محکوم کردند. امام با انتشار پیامی تاکید کردند: «آنچه ذکر شده که شاپور بختیار را با سمت نخست‌وزیری می‌پذیرم، دروغ است بلکه تا استعفا ندهد او را نمی‌پذیرم. چون او را قانونی نمی‌دانم.» امام در این پیام هشدار دادند: «حضرات آقایان [علما و روحانیون تهران و شهرستان‌ها] به ملت...

6 بهمن - اعتراض سراسری مردم به بسته شدن فرودگاه‌ها

ششم بهمن 1357 مردم تهران و شهرستان‌ها که خود را برای استقبال از امام خمینی(ره) آماده کرده بودند در اعتراض به اعلام تعطیل شدن فرودگاه‌ها و تعویق سفر امام تظاهرات گسترده‌ای به عمل آوردند و دولت بختیار را به شدت مورد اعتراض قرار دادند. بختیار مدعی شده بود که به خاطر ایجاد امنیت مناسب، اقدام به تعطیلی فرودگاه‌ها کرده است. رابرت هایزر، فرستاده ویژه آمریکا به ایران نیز از اعلام تعطیل شدن فرودگاه‌ها ابراز خشنودی کرد. در شهرستان‌ها...

5 بهمن - رد درخواست بختیار از سوی امام خمینی(ره)

روز پنجم بهمن 1357 شاپور بختیار، نخست‌وزیر، از امام خمینی(ه) خواست سفر خود به تهران را به مدت سه هفته به تأخیر اندازند تا وی بتواند به گفته خودش «بدون نقض قانون اساسی، امنیت ایشان را تامین کند.» امام ضمن رد این درخواست، در پیامی تصریح کردند: «اینان عمال اجانبند که در زیر پوشش قانون اساسی خیانت خود را پنهان می‌کنند.» امام فرمودند: «ایادی اجانب فرودگاه‌های سراسر ایران را به روی من بسته‌اند، به ناچار تصمیم گرفتم که روز...

4 بهمن - بسته شدن باندهای فرودگاه مهرآباد

چهارم بهمن 1357 به دستور شاپور بختیار، نخست‌وزیر، تانک‌ها و کامیون‌های ارتشی در فرودگاه مهرآباد مستقر شدند و باندهای فرود را بستند. به شرکت‌های هوایی نیز اعلام شد که به ایران پرواز نکنند. در همین رابطه شورای انقلاب در منزل آیت‌الله مطهری و برای بررسی موضوع ورود امام خمینی(ره) به کشور جلسه داشت. ده‌ها هزار نفر از مردم نیز برای استقبال از امام از شهرستان‌ها راهی تهران شدند و هزاران نفر به سوی فرودگاه حرکت کردند. ساواک هم در...

3 بهمن - امام خمینی(ره): آرای عمومی شاه را خلع کرده است

سوم بهمن 1357 امام خمینی(ره) در مصاحبه با خبرنگار تلویزیون فرانسه تاکید کردند: «برای تغییر رژیم، فشار افکار عمومی به معنی قانون است. ما با استناد به همین قانون قدرت را به دست می‌گیریم و حکومت را مستقر می‌کنیم.» امام با تاکید بر اینکه اکنون آرای عمومی شاه را خلع کرده است، فرمودند: «ما امیدواریم که ارتش با تمام افسران آن برگردد... ارتش باید ارتش ملت باشد. ما ارتش را از خودمان می‌دانیم...» ایشان افزودند: «ما با آثار تمدن...

2 بهمن - رمزی کلارک: کلید حل مشکل ایران در دست آیت‌الله خمینی است

دوم بهمن 1357 امام خمینی(ره) در آستانه ورود به تهران طی مصاحبه‌ای با اشاره به اینکه «شاه دیگر برنمی‌گردد»، در پاسخ به این سوال که اگر در بازگشت به ایران با کودتای نظامی روبه‌رو شوند، چه خواهند کرد، فرمودند: «مبارزه خواهیم کرد.» رمزی کلارک، وزیر پیشین دادگستری آمریکا نیز با امام خمینی(ره) در نوفل لوشاتو ملاقات کرد. وی پس از این ملاقات گفت: «آیت‌الله خمینی مردی بسیار باهوش و خردمند است و کلید حل مشکل ایران فقط در دست...

1 بهمن - امام خمینی(ره): وحدت کلمه را حفظ کنید

اول بهمن 1357 امام خمینی(ره) در جمع دانشجویان و ایرانیان مقیم خارج از کشور در نوفل لوشاتو فرمودند: «وحدت کلمه و لله بودن، این پیروزی را به شما داده. این وحدت کلمه را حفظش کنید... اتفاق کلمه داشته باشید که اگر این پایگاه اتفاق کلمه را از شما بگیرند بدانید که شکست می‌خورید.» همچنین در ادامه اجابت فرمان امام، دو تن از اعضای شورای سلطنت از این شورا جدا شده و ده‌ها نفر از درجه‌داران و سربازان از پادگان‌ها گریختند و به مردم پیوستند....

30 دی - بازتاب راهپیمایی اربعین؛ امام خمینی(ره): به زودی به شما (ملت ایران) می‌پیوندم

یک روز پس از راهپیمایی اربعین حسینی، امام خمینی(ره) در پیامی خطاب به ملت ایران گفتند: «به زودی به شما می‌پیوندم.» ایشان در این پیام افزودند: «بار دیگر به اعضاى شوراى سلطنتى، که شاخه‌اى است از ریشه غیرقانونى، اخطار می‌شود که از شورا کناره‌گیرى کنند و بیش از این با ملت مخالفت نکنند.» در این روز ارتشبد عباس قره‌باغی، رئیس ستاد ارتش حکومت پهلوی استعفا کرد که بختیار، نخست‌وزیر وقت، آن را نپذیرفت، رئیس رادیو و تلویزیون...

29 دی - راهپیمایی میلیونی و تاریخی اربعین 1357

بیست‌ونهم دی 1357 در اربعین حسینی، سراسر کشور شاهد راهپیمایی عظیم و میلیونی مردم علیه حکومت پهلوی، دولت بختیار و شورای سلطنت بود. تعداد راهپیمایان در تهران بیش از دو میلیون نفر اعلام شد. در این راهپیمایی که بازتاب وسیعی در منابع خبری جهان داشت اثری از نیروی پلیس و ارتش در مسیر تظاهر‌کنندگان دیده نمی‌شد. در قطعنامه پایانی این راهپیمایی بر غیرقانونی بودن سلطنت، خلع شاه، برکناری دولت بختیار، پیوستن قوای نظامی به مردم و استعفای...

28 دی - تب و تاب راهپیمایی اربعین و استعفای نمایندگان مجلس

بیست‌وهشتم دی 1357 و در آستانه راهپیمایی اربعین حسینی، سراسر کشور در تب و تاب برگزاری این برنامه بود. امام خمینی(ره) در پیامی به مردم درباره توطئه تفرقه در روز اربعین هشدار دادند. روحانیت در سراسر کشور هم مردم را به حضور چشمگیر در راهپیمایی دعوت کردند و اقشار مختلف از آمادگی خود برای شرکت در راهپیمایی سخن گفتند. در چنین شرایطی بیش از 80 نفر از نمایندگان مجلس شورای ملی در جلسه‌ای خصوصی با جواد سعید، رئیس مجلس درباره استعفای فردی یا...

27 دی - توصیه امام خمینی(ره) به نظامیان حکومت پهلوی

بیست‌وهفتم دی 1357 امام خمینی(ره) در پیامی به مناسبت خروج شاه از کشور تأکید کردند: «به جمیع نیروهای انتظامی و زمینی و هوایی و دریایی و صاحب‌منصبان و درجه‌داران ارتش و ژاندارمری و غیر آنان توصیه می‌کنم دست از حمایت محمدرضا پهلوی که مخلوع است و به کشور برنمی‌گردد و در خارج نیز با نفرت مردم مواجه است، بردارند و به ملت بپیوندند که صلاح دنیا و دین آنان در آن است.» امام همچنین خواستار ادامه تظاهرات پرشور مردم علیه رژیم سلطنتی و...

26 دی - خروج شاه و شادمانی مردم

بیست‌وششم دی 1357 شاه و فرح از کشور خارج شدند. با اعلام این خبر از رادیو، موجی از شادی سراسر کشور را دربر گرفت و مردم تا ساعاتی از شب به جشن و توزیع گل و شیرینی و پایکوبی و نواختن بوق در خیابان‌ها پرداختند. محمدرضا پهلوی هنگام خروج از کشور می‌گریست. در پی این واقعه، تمامی مجسمه‌های شاه و پدرش در معابر و میدان‌های شهرها به زیر کشیده و تخریب شد. امام خمینی(ره) در پیامی به خبرگزاری‌های خارجی تأکید کردند که خروج شاه اولین مرحله پایان...

25 دی - پیام امام خمینی(ره) به مردم، وکلای مجلس‌ها و اعضای شورای سلطنت

بیست‌وپنجم دی 1357 امام خمینی(ره) در پیامی، مردم سراسر ایران را به شرکت در راهپیمایی اربعین حسینی فراخواندند. امام خواستار اعلام مخالفت مردم با شورای سلطنت غیرقانونی و اعلام حمایت آنان از «جمهوری اسلامی» شدند. امام خمینی(ره) در این پیام به اعضای شورای سلطنت اخطار کردند که عمل آنها غیرقانونی و دخالت آنها در مقدرات کشور جرم است، بی‌درنگ از این شورا کناره‌گیری کنند و در صورت تخلف مسئول پیشامدها هستند. امام همچنین به وکلای غیر...

24 دی - شاه شورای سلطنت تشکیل داد، امام خمینی(ره) از ارتش ملت گفتند

بیست‌وچهارم دی 1357 و 48 ساعت قبل از خروج شاه از کشور، محمدرضا پهلوی با اعضای شورای سلطنت جلسه تشکیل داد. در این جلسه، سیدجلال‌الدین تهرانی به ریاست شورا و محمدعلی وارسته به نیابت شورا برگزیده شدند. در این روز امام خمینی(ره) طی سخنانی در جمع دانشجویان و ایرانیان مقیم خارج از کشور گفتند: «این طور نیست که ملت ما با ارتش مخالف باشد... ما با خونخواری‌ها مخالفیم... ارتش خیال نکند اگر اعلیحضرت نباشد، ارتش هم نباشد... نه این حرف‌ها نیست...

23 دی - هشدار امام خمینی(ره) درباره حمله اشرار به نظامیان

بیست‌وسوم دی 1357 امام خمینی(ره) طی فرمانی نسبت به حمله «مزدوران و اشرار» به نظامیان، سربازان و شهربانی‌ها هشدار دادند و گفتند: «می‌خواهند... با تبلیغاتی که برای نیروهای نظامی و انتظامی کرده‌اند، به عنوان دفاع، آنان را به قتل‌عام مردم بی‌دفاع وادار نمایند.» امام در این پیام از مردم خواستند با ارتش و نیروهای انتظامی با برادری و مهربانی رفتار کنند. امام تاکید کردند: «ارتش و سایر نیروهای انتظامی موظفند که با...

22 دی - تشکیل شوراى انقلاب اسلامى

بیست‌ودوم دی 1357 اولین نهاد برخاسته از انقلاب اسلامى توسط امام خمینى(ره) شکل گرفت. امام که از چند ماه پیش برخى چهره‌های شناخته شده و با صلاحیت را در داخل کشور، مأمور شکل‌دهى شورایى موقت با هدف اداره جامعه تا مرحله تشکیل دولت انتقالی کرده بودند، با صدور پیامى خطاب به ملت ایران از تشکیل شوراى انقلاب اسلامى خبر دادند. این پیام داراى چهار بند بود که عبارتند از: تشکیل شوراى انقلاب اسلامى، غاصب بودن دولت شاپور بختیار، هشدار به...

...

130